PCOS లేదా పాలీసిస్టిక్ ఓవరీ సిండ్రోమ్ అనేది 11 నుండి 45 సంవత్సరాల వయస్సు గల, రుతుస్రావం అయ్యే మహిళలను ప్రభావితం చేసే ఒక సాధారణ హార్మోన్ల రుగ్మత. మెదాంత – ది మెడిసిటీలో గైనకాలజీ మరియు గైనీ ఆంకాలజీ సీనియర్ కన్సల్టెంట్ అయిన డాక్టర్ ప్రియాంక బాత్రా, తాను రోజూ చూసే మహిళల్లో సగటున సుమారు 20 శాతం మంది PCOS సంకేతాలు మరియు లక్షణాలతో వస్తారని ధృవీకరించారు. 

ఇంతకీ, PCOS అంటే ఏమిటి? ఇది ఒక హార్మోన్ల రుగ్మత. స్త్రీ శరీరంలోని లైంగిక లేదా పునరుత్పత్తి హార్మోన్లైన ఈస్ట్రోజెన్ మరియు ప్రొజెస్టెరాన్ స్థాయిలలో అసమతుల్యత ఏర్పడినప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది. ఈ అసమతుల్యత అండాశయాలలో తిత్తులను (సిస్ట్‌లను) సృష్టిస్తుంది. ఈ తిత్తులు, ప్రతి నెలా ఋతుచక్రంలో విడుదలయ్యే అండాన్ని తయారుచేసే అండాశయాల పనితీరుకు అంతరాయం కలిగిస్తాయి. PCOS ఉన్నప్పుడు, అండం అభివృద్ధికి ఆటంకం కలగవచ్చు లేదా అది అండోత్పత్తి సమయంలో విడుదల కావలసి ఉన్నప్పటికీ, విడుదల కాకపోవచ్చు.

 

చెడు ఆహారపు అలవాట్లు, వ్యాయామం లేకపోవడం, మానసిక ఒత్తిడి, క్రమరహిత నిద్ర మరియు భోజన సమయాలు వంటివి శరీర గడియారాన్ని దెబ్బతీస్తాయని, ఇవి PCOS పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయని వైద్యులు అంటున్నారు. అందువల్ల, PCOS బయటపడటంలో మరియు అది తీవ్రతరం కావడంలో సామాజిక కారకాలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.

 

PCOSను తీవ్రతరం చేసే కారకాలు

 

కుటుంబ చరిత్ర:

సమీప కుటుంబ సభ్యులకు PCOS ఉంటే, మీకు కూడా అది ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

  
ఇన్సులిన్ నిరోధకత:

ఇన్సులిన్ అనేది క్లోమం ద్వారా ఉత్పత్తి అయ్యే ఒక హార్మోన్, ఇది రక్తంలోని చక్కెరను నిల్వ చేయబడిన శక్తిగా మారుస్తుంది. శరీరం ఇన్సులిన్‌కు నిరోధకతను పెంచుకున్నప్పుడు, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు అధికంగానే ఉంటాయి మరియు శక్తిగా మారే ప్రక్రియ జరగదు. ఇది ఒక దుర్విషచక్రంలా పనిచేసి, ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి మరింత పెరగడానికి దారితీస్తుంది. శరీరం అధికంగా ఇన్సులిన్‌ను స్రవించినప్పుడు, అది మరింత ఆండ్రోజెన్ (పురుష హార్మోన్) ఉత్పత్తిని ప్రేరేపిస్తుంది, ఇది అండాశయాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. దీనివల్ల అండం ఏర్పడటం, పెరగడం, పగలడం లేదా విడుదల కావడం వంటి ప్రక్రియలు ప్రభావితం కావచ్చు. 

 ఊబకాయం:

శరీరంలో అధిక కొవ్వు ఇన్సులిన్ నిరోధకతను పెంచి, PCOS మరింత తీవ్రతరం కావడానికి దారితీస్తుంది.

 

PCOS ను ఎలా గుర్తిస్తారు?

ఒక అమ్మాయికి యుక్తవయస్సు వచ్చినప్పుడు లేదా కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత తరచుగా లక్షణాలు కనిపించడం మొదలవుతాయి. ఈ లక్షణాలు వ్యక్తిని బట్టి వేర్వేరుగా ఉంటాయి; ప్రతి రోగి ప్రత్యేకమైనవారని మరియు వారికి కొన్ని సమస్యలు ఉండవచ్చు కానీ అన్నీ ఉండకపోవచ్చని గుర్తుంచుకోవాలి.

 
యువతులు మరియు మహిళలు వైద్య సహాయం కోరడానికి గల సాధారణ కారణాలు:

 

 

• క్రమరహిత, ఆలస్యమైన లేదా అధిక రక్తస్రావంతో కూడిన రుతుస్రావం
• ముఖం, రొమ్ములు, పొత్తికడుపు మధ్యభాగం, వీపు, బొటనవేళ్లు లేదా కాలివేళ్లపై అసాధారణంగా మరియు అధికంగా రోమాలు పెరగడం (దీనిని హిర్సుటిజం అని కూడా అంటారు)
• తలపై జుట్టు రాలడం
• మెడ కింది భాగం చుట్టూ వర్ణద్రవ్యం
• బరువు పెరుగుట
• మొటిమ
• వంధ్యత్వం 

వ్యాధి నిర్ధారణను ధృవీకరించడానికి హార్మోన్ స్థాయిలు, మధుమేహం మరియు లిపిడ్ ప్రొఫైల్ స్క్రీనింగ్‌లు, అలాగే అల్ట్రాసౌండ్‌ల వంటి పరీక్షలు తప్పనిసరిగా చేయాలి. వ్యాధి లక్షణాలను పరీక్ష ఫలితాలతో కలిపి చూడటం ద్వారా తరచుగా PCOS వ్యాధి నిర్ధారణ ధృవీకరించబడుతుంది.

 

PCOS యొక్క సమస్యలు 

PCOSను గుర్తించకుండా మరియు చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, కొన్ని దీర్ఘకాలిక సమస్యలు తలెత్తుతాయి. వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

 

 

• డయాబెటిస్
• అధిక రక్త పోటు
• అనోవ్యులేషన్ (అండాశయాలు అండ కణాలను విడుదల చేయడంలో విఫలమవడం)
• వంధ్యత్వం
• అసాధారణ గర్భాశయ రక్తస్రావం
• డిప్రెషన్ మరియు ఆందోళన
• ఊబకాయం
• గర్భాశయ క్యాన్సర్

 

 

PCOSను ఎలా నిర్వహిస్తారు?

PCOSతో బాధపడుతున్న ఇద్దరు యువతులతో మాట్లాడుతున్న సందర్భంగా, మెదాంతలోని గైనకాలజీ మరియు గైనకాలజీ ఆంకాలజీ సీనియర్ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ శ్రద్ధా చౌధరి ఈ రుగ్మత గురించి ఉన్న అపోహలను తొలగించారు. మధుమేహం మరియు రక్తపోటు లాగే PCOS కూడా దీర్ఘకాలికమైనది. దీనిని నయం చేయలేము. అయితే, దీనిని 'నిర్వహించవచ్చు మరియు నియంత్రించవచ్చు.'

ప్రతి PCOS రోగి తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన ఆరు ప్రధాన మంత్రాలు ఉన్నాయని డాక్టర్ చౌధరి అంటున్నారు.

 

బరువు నియంత్రణ

 

బరువు పెరగడం వల్ల PCOS మరింత తీవ్రమవుతుంది కాబట్టి, బరువును అదుపులో ఉంచుకోవాలని సలహా ఇస్తారు. మహిళలు ఆరోగ్యకరమైన బరువును పాటిస్తున్నప్పుడు, చాలా సందర్భాలలో వారి రుతు చక్రాలు కొంతవరకు క్రమబద్ధమవుతాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు. బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ (BMI) సుమారుగా 22 ఉండాలి.

 

క్రమమైన జీవనశైలి

దీని అర్థం ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి తినడం, నిద్రపోవడం. ఒక టైమ్‌టేబుల్‌ను రూపొందించుకోవడం సహాయపడుతుంది. భోజన సమయాలు, నిద్ర/మేల్కొనే సమయాలు స్థిరంగా ఉండటం వల్ల, శరీరం సరైన సమయంలో, సరైన మోతాదులో హార్మోన్లను స్రవించడానికి వీలవుతుంది.

 

వ్యాయామం

 

ఈత, సైక్లింగ్, నడక వంటి శారీరక కార్యకలాపాలు చేపట్టడం శరీరానికి సహాయపడుతుంది. ప్రతిరోజూ మంచి శారీరక వ్యాయామం కోసం కనీసం 30 నిమిషాలు కేటాయించాలి.

 

డైట్

 

ఈ రుగ్మతను నియంత్రించడంలో ఆహారం మరియు పోషణ కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఆరోగ్యకరమైన ఆహార ప్రణాళికతో పాటు డైటీషియన్ సలహా, PCOS ఉన్న మహిళలకు తమకు ఏ ఆహారాలు మంచివో, ఏవి చెడ్డవో అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుందని డాక్టర్ చౌధరి అభిప్రాయపడ్డారు.

 

ఒత్తిడి తగ్గింపు

 

మానసిక మరియు శారీరక ఒత్తిడి వల్ల హార్మోన్లు అస్తవ్యస్త రీతిలో స్రవించి, PCOS యొక్క సంకేతాలు మరియు లక్షణాలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి. ఈ ప్రేరకాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నం చేయాలి.

 

ఋతు క్యాలెండర్

ఋతుస్రావం కోసం అనంతంగా ఎదురుచూడకూడదని తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. ప్రతి 60 రోజులకు కనీసం ఒకసారైనా ఋతుస్రావం జరగాలి. ఎక్కువ కాలం పాటు ఋతుస్రావం కాని మహిళలకు వారి తరువాతి జీవితంలో గర్భాశయ క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

 

మందుల పాత్ర

డాక్టర్ చౌధరి ప్రకారం, ఈ రుగ్మతకు సంబంధించిన మందులను ప్రతి రోగి అవసరాలకు అనుగుణంగా రూపొందిస్తారు. రుతుస్రావాన్ని ప్రేరేపించడానికి, రుతుస్రావాన్ని క్రమబద్ధం చేయడానికి, మొటిమలు మరియు అవాంఛిత శరీర రోమాలను నియంత్రించడానికి, అలాగే రక్తంలో గ్లూకోజ్ మరియు ఇన్సులిన్ స్థాయిలను అదుపులో ఉంచడానికి మందులను ఉపయోగించవచ్చు. మందులు వాడుతున్నంత కాలం ఉపశమనం ఉంటుందని గుర్తుంచుకోవాలి. అయితే, మందులు ఆపగానే లక్షణాలు మళ్లీ కనిపిస్తాయి. అమ్మాయిలకు రుతుస్రావ సమస్యలు, బరువు సమస్యలు, అవాంఛిత శరీర రోమాలు మరియు మొటిమల కోసం మందులు అవసరం. గర్భం ధరించాలని ప్లాన్ చేస్తుంటే, ఒక మహిళకు నిపుణుల సలహా మరియు సహాయక పునరుత్పత్తి పద్ధతులు అవసరం కావచ్చు. అయితే, PCOS ఉన్న మహిళల్లో సహజంగా గర్భం దాల్చడం అసాధారణమేమీ కాదు.

అధిక లేదా దీర్ఘకాలిక రుతుస్రావం ఉన్న మహిళలు తప్పనిసరిగా గైనకాలజిస్ట్ సలహా తీసుకోవాలి. మధుమేహం మరియు అస్తవ్యస్తమైన లిపిడ్ ప్రొఫైల్ (అధిక కొలెస్ట్రాల్ మరియు ట్రైగ్లిజరైడ్స్ స్థాయిలు) పట్ల నిఘా ఉంచాలి మరియు ప్రతి సంవత్సరం స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవాలి.

సారాంశంగా, PCOS గురించి అవగాహన కలిగి ఉండటం మరియు మంచి స్వీయ క్రమశిక్షణ కలిగి ఉండటమే జీవితాంతం దానిని విజయవంతంగా నిర్వహించుకోవడానికి కీలకం అని డాక్టర్ చౌధరి తెలిపారు.