ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి ప్రక్రియ – పూర్తి ప్రక్రియకు ఒక సమగ్ర మార్గదర్శి

 

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి అనేది ఒక శస్త్రచికిత్స ప్రక్రియ, దీనిలో అనారోగ్యంగా లేదా దెబ్బతిన్న వ్యక్తి యొక్క ఒకటి లేదా రెండు ఊపిరితిత్తులను మార్చి అమరుస్తారు. ఊపిరితిత్తుల సరైన పనితీరుకు ఆటంకం కలిగించే మరియు మందులకు స్పందించని వ్యాధి లేదా గాయం బారిన పడిన రోగులకు ఈ శస్త్రచికిత్సను సూచిస్తారు. సాధారణంగా, ఊపిరితిత్తుల దానం మరణించిన వ్యక్తి నుండి వస్తుంది.

 

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి రకాలు

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి మూడు రకాలుగా ఉంటుంది, అవి క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

• ఒకే ఊపిరితిత్తి మార్పిడి: ఈ పద్ధతిలో, రోగి శరీరం నుండి దెబ్బతిన్న ఒకే ఊపిరితిత్తిని తొలగించి, దాని స్థానంలో దానం చేసిన ఊపిరితిత్తిని అమరుస్తారు.
• డబుల్ లంగ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్: రెండు ఊపిరితిత్తులు సరిగ్గా పనిచేయడం మానేసిన రోగి శరీరంలోని రెండు ఊపిరితిత్తులను మార్పిడి చేయడాన్ని డబుల్ లంగ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ అంటారు.
• గుండె-ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి: ఇలాంటి సందర్భంలో, రోగి యొక్క గుండె మరియు రెండు ఊపిరితిత్తుల స్థానంలో, దానం చేసిన ఒక జత ఊపిరితిత్తులు మరియు గుండెను అమరుస్తారు.

 

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి ఎప్పుడు చేస్తారు?

దెబ్బతిన్న లేదా అనారోగ్యకరమైన ఊపిరితిత్తుల వల్ల, ఒక వ్యక్తి జీవించడానికి అవసరమైన తగినంత ఆక్సిజన్‌ను వారి శరీరం పొందడం కష్టమవుతుంది. అంతేకాకుండా, ఊపిరితిత్తులు సరిగ్గా పనిచేయకుండా నిరోధించే ఇతర కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు, దీనికి ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి అవసరం కావచ్చు. ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి అవసరమయ్యే కొన్ని సాధారణ కారణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

• సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్
• ముదిరిన ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి
• పల్మనరీ హైపర్‌టెన్షన్ (ఊపిరితిత్తులలో అధిక రక్తపోటు)
• పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ లేదా ఊపిరితిత్తుల మచ్చలు
• గుండె లోపాలు లేదా ఊపిరితిత్తులను కూడా ప్రభావితం చేసే వ్యాధులు
• హిస్టియోసైటోసిస్, సార్కోయిడోసిస్, లింఫాంజియోలియోమయోమాటోసిస్ వంటి ఇతర వ్యాధులు
• వంశపారంపర్య పరిస్థితులు, మొదలైనవి.

 

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి ఎలా చేస్తారు?

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి చేయించుకోవడానికి , రోగి ముందుగా ఊపిరితిత్తుల మార్పిడికి ఉత్తమమైన ఆసుపత్రిని సంప్రదించి, శస్త్రచికిత్సకు సంబంధించిన సలహా తీసుకుంటారు. ఊపిరితిత్తుల దాత దొరికిన తర్వాత, దాత మరియు గ్రహీత ఇద్దరూ శస్త్రచికిత్సకు సిద్ధమవడానికి ఆసుపత్రికి చేరుకుంటారు. శస్త్రచికిత్స ప్రక్రియ సమయంలో, ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి చేయించుకుంటున్న రోగి చేతులలో లేదా అరచేతులలో ఇంట్రావీనస్ లైన్ (IV లైన్) అమర్చబడుతుంది. శస్త్రచికిత్స ప్రక్రియ సమయంలో ఆ వ్యక్తికి ఎలాంటి నొప్పి కలగకుండా ఉండేందుకు, మత్తుమందు ఇవ్వడానికి ఈ IV లైన్‌ను ఉపయోగిస్తారు.

 

అంతేకాకుండా, వైద్యులు హృదయ స్పందన రేటు మరియు రక్తపోటును పర్యవేక్షిస్తారు, మరియు అన్నీ సాధారణ స్థితికి వచ్చాక, ప్రక్రియ మొదలవుతుంది.

 

రోగి శరీరంపై మత్తుమందు పనిచేయడం ప్రారంభించిన తర్వాత , శ్వాస తీసుకోవడానికి వీలుగా వైద్యుడు రోగి శరీరానికి ఒక మెకానికల్ వెంటిలేటర్‌ను కలుపుతాడు. ఈ ప్రక్రియ సమయంలో విసర్జించే మూత్రాన్ని సేకరించడానికి రోగి శరీరంలో ఒక యూరినరీ కాథెటర్‌ను కూడా అమరుస్తారు. ఇటువంటి ప్రక్రియకు ECMO కూడా అవసరం కావచ్చు. ఇది గుండె మరియు ఊపిరితిత్తులకు రక్త ప్రవాహాన్ని మళ్లించడానికి ఉపయోగించే ఒక చిన్న గుండె-ఊపిరితిత్తుల యంత్రం. ఈ యంత్రం రోగి శరీరం నుండి రక్తాన్ని పంప్ చేసి, కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను తొలగించి, దాని స్థానంలో ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాలను కాపాడటానికి సహాయపడే ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుంది.

 

తరువాత, ఒకే ఊపిరితిత్తి మార్పిడి విషయంలో, రోగి ఛాతీకి ఒక వైపున పదునైన, క్రిమిరహితమైన కత్తితో కోత పెడతారు. రెండు ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి విషయంలో, రొమ్ము కణజాలం కింద ఛాతీకి అడ్డంగా కోత పెడతారు. ఆ తర్వాత, దెబ్బతిన్న ఊపిరితిత్తిని వైద్యులు తొలగించి, దాని స్థానంలో దాత యొక్క ఊపిరితిత్తిని అమరుస్తారు. ఈ మార్పిడి తర్వాత, మార్పిడి చేసిన ఊపిరితిత్తికి రక్త సరఫరా జరిగి, కణజాలాలు సజీవంగా ఉండేలా చేయడానికి, రక్తనాళాలను మరియు వాయుమార్గాలను సర్జికల్ దారం మరియు సూదులతో కలుపుతారు.

 

మార్పిడి చేసిన ఊపిరితిత్తులకు రక్త ప్రసరణ ప్రారంభమైన తర్వాత, ఛాతీ నుండి రక్తం, గాలి మరియు ఇతర ద్రవాలను బయటకు తీయడానికి ప్రభావిత ప్రాంతాలలో చిన్న పరిమాణంలో ఉన్న సిలికాన్ ట్యూబ్‌లను ఉంచుతారు. ఈ ట్యూబ్‌లు కొత్త ఊపిరితిత్తులు వ్యాకోచించడానికి కూడా సహాయపడతాయి. ఆ తర్వాత, రోగి శరీరం నుండి అన్ని యంత్రాలను వేరు చేసి, కోతలను మూసివేసి కట్టు కడతారు.

 

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి వల్ల కలిగే ప్రమాదాలు

ఊపిరితిత్తుల మార్పిడికి పెద్ద శస్త్రచికిత్స అవసరం, అందువల్ల ఈ శస్త్రచికిత్సా విధానంతో చాలా ప్రమాదాలు ముడిపడి ఉంటాయి. ఇంత అవసరమైన శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవడానికి ముందు, రోగి అందులో ఉండే ప్రమాదాల రకాల గురించి చర్చించడం తప్పనిసరి. అలాగే, ప్రయోజనాల కంటే ప్రమాదాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయో లేదో తెలుసుకుని, సంభావ్య ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవడానికి తదుపరి సంప్రదింపులు జరపాలి.

• ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి ప్రక్రియలో ఉన్న ప్రధాన ప్రమాదాలలో ఒకటి అవయవ తిరస్కరణ. దాత యొక్క ఊపిరితిత్తులపై రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాడి చేయడం వల్ల ఇది సంభవిస్తుంది. రోగనిరోధక వ్యవస్థ దానం చేసిన ఊపిరితిత్తులను ఒక వ్యాధిగా భావించి దానిపై దాడి చేస్తుంది, ఇది ఆ ఊపిరితిత్తులు పూర్తిగా విఫలమవడానికి కూడా దారితీయవచ్చు.
• ఇమ్యునోసప్రెసెంట్స్ ప్రభావం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్లు సోకే అవకాశం ఉండటం మరో ప్రమాదం. ఇమ్యునోసప్రెసెంట్స్ అనేవి ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్న రోగికి ఇచ్చే మందులు. ఇవి రోగి యొక్క రోగనిరోధక వ్యవస్థ పనితీరును అణచివేస్తాయి, తద్వారా అది దాత యొక్క ఊపిరితిత్తులపై దాడి చేయదు. కానీ కొన్నిసార్లు, రోగనిరోధక వ్యవస్థను అణచివేయడం వల్ల ఇటువంటి మందులు ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణం కావచ్చు.

 

ఇతర ప్రమాదాలు:

1. కడుపు సమస్యలు
2. కిడ్నీ దెబ్బతింటుంది
3. ఆస్టియోపొరోసిస్
4. రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించే మందుల వల్ల కలిగే క్యాన్సర్.
5. రక్తం గడ్డకట్టడం
6. క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు
7. డయాబెటిస్
8. కొత్త ఊపిరితిత్తులను కలిపే రక్తనాళాలు మూసుకుపోవడం
9. పల్మనరీ ఎడెమా
10. వాయుమార్గం మూసుకుపోవడం, మొదలైనవి.

 

అందువల్ల, శస్త్రచికిత్సకు ముందు మరియు తర్వాత వైద్యుని సూచనలను పాటించడం ద్వారా రోగి సంబంధిత ప్రమాదాల అవకాశాలను తగ్గించుకోవడం చాలా అవసరం. అలాగే, మీ వైద్యుడు సూచించిన ఏ మందులను కూడా తప్పకుండా వేసుకోవాలి.