स्वतःसाठी योग्य वायू प्रदूषण विरोधी मास्क कसा निवडावा

भारताच्या राजधानीत हिवाळ्याची सुरुवात झाल्याने सभोवतालच्या हवेच्या गुणवत्तेत (आता वार्षिक) घट होते. भारताची राष्ट्रीय राजधानी असलेल्या नवी दिल्लीतील रहिवाशांना श्वासोच्छवासाच्या अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते, कारण शहराचा वायू गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) ५०० च्या वर पोहोचून हंगामातील उच्चांक गाठतो.

हे अधिक स्पष्ट करण्यासाठी सांगायचे झाल्यास, साधारणपणे ० ते ५० चा हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) 'चांगला', १०१ ते २०० 'मध्यम' आणि २०१ ते ३०० 'वाईट' मानला जातो. मात्र, हिवाळ्यात दिल्लीतील हवा गुणवत्ता निर्देशांक ३०१ ते ४०० (अतिशय वाईट) पासून ते ५०० आणि त्याही पुढे (अत्यंत गंभीर) अशा उच्चांकी पातळीवर पोहोचते!

१. योग्य प्रदूषणरोधक मास्क कसा निवडावा.

वरील संदर्भ पाहता, तुमची फुफ्फुसे निरोगी आणि रोगमुक्त ठेवण्यात योग्य वायू प्रदूषण मास्क किती महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो, हे सहज लक्षात येते. पुढच्या वेळी वायू प्रदूषण मास्क खरेदी करताना तुम्ही लक्षात ठेवल्या पाहिजेत अशा ५ गोष्टी येथे दिल्या आहेत.

२. प्रदूषकांना जाणून घ्या

वाहनांच्या वाहतुकीमुळे होणारे उत्सर्जन, पिकांची जाळपोळ, जीवाश्म इंधनावरील अवलंबित्व आणि औद्योगिक उत्सर्जन, ही भारतातील खराब हवेच्या गुणवत्तेची काही प्रमुख कारणे आहेत. त्यामुळे, तुमचा आदर्श प्रदूषणविरोधी मास्क हवेतील तरंगते कण (PM 10 आणि PM 2.5) आणि SO2 (सल्फर डायऑक्साइड), कार्बन डायऑक्साइड (CO2), O3 (ओझोन) आणि NO2 (नायट्रोजन डायऑक्साइड) यांसारखी हानिकारक संयुगे गाळून टाकण्यास सक्षम असावा.

३. तुमच्या मास्कचा प्रकार जाणून घ्या

योग्य वायू प्रदूषण रोधक मास्क शोधणे हे एक गोंधळात टाकणारे काम असू शकते, कारण तुम्हाला साध्या सर्जिकल-शैलीच्या मास्कपासून ते फिल्टर-आधारित रेस्पिरेटर आणि मोठ्या गॅस-मास्कपर्यंत अनेक पर्यायांमधून निवड करावी लागते. तुम्ही तुमच्या परिसरातील प्रदूषणाची पातळी तपासून सुरुवात करू शकता आणि त्यानुसार N-99, N-95 किंवा N-100 मास्कची निवड करू शकता. N-95 मास्क, नावाप्रमाणेच, तुम्हाला ९५% सर्व प्रदूषकांपासून आणि सूक्ष्म कणांपासून संरक्षण देतील, तर N-99 मास्क तुम्हाला उच्च पातळीचे संरक्षण देतील आणि ९९% सर्व सामान्य प्रदूषकांपासून तुमचे रक्षण करतील.

ज्या प्रकारांमध्ये ॲक्टिव्हेटेड कार्बन फिल्टर्स असतात, ते निवडावेत, कारण ते दुर्गंधी, जीवाणू आणि विषाणू शोषून घेण्यासही मदत करतात. जर तुम्ही जास्त प्रमाणात तेल-आधारित प्रदूषके असलेल्या भागात राहत असाल, तर तुम्ही पी-१०० (P-100) मास्कचाही विचार करू शकता.

४. योग्य फिट मिळवा

तुमचा एअर मास्क तुमच्या नाक, तोंड आणि हनुवटीवर व्यवस्थित बसेल याची खात्री करा. हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण मास्क नीट न बसल्यास हानिकारक प्रदूषक त्यात शिरू शकतात, ज्यामुळे तुमच्या मास्कने केलेले सर्व चांगले काम निष्फळ ठरते.

मास्क नीट न बसण्यासारख्या समस्या टाळण्यासाठी, ॲडजस्टेबल पट्ट्या असलेले मास्क निवडण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या मुलांसाठी मास्क शोधत आहात का? मुलांसाठी योग्य असलेले मॉडेल खरेदी करण्यासाठी दुकानात ही गोष्ट आवर्जून सांगा.

५. नेहमी शैलीपेक्षा उपयुक्ततेला प्राधान्य द्या

नेहमी तुमच्या वापराच्या पद्धतीला अनुकूल असा मास्क घ्या. उदाहरणार्थ, सकाळी धावायला जाणाऱ्या सक्रिय लोकांनी मोठ्या एअर इनटेक व्हॉल्व्ह असलेले मजबूत मास्क निवडावेत, कारण ते जास्त प्रमाणात हवा आणि ओलावा हाताळण्यासाठी अधिक योग्य असतात.

जे लोक मर्यादित वापरासाठी मास्क वापरतात, ते मात्र सर्जिकल मास्कसारखे हलके आणि स्वस्त पर्याय निवडू शकतात, जे सोयीस्कर आणि सहज वाहून नेण्यायोग्य असतात.

६. तुमच्या मास्कच्या गुणवत्तेशी तडजोड करू नका.

सर्जिकल पद्धतीचे वायू प्रदूषण मास्क मुळातच पुनर्वापर करण्यायोग्य नसतात आणि त्यामुळे ते वारंवार बदलावे लागतात. पुनर्वापर करण्यायोग्य मास्कमध्ये गुंतवणूक करून तुमच्या स्थानिक कचराभूमीमध्ये भर घालणे टाळा. विशेषतः जर तुम्ही दिल्ली एनसीआरसारख्या अत्यंत प्रदूषित प्रदेशात राहत असाल.

तुम्ही हे देखील तपासले पाहिजे की तुमचा मास्क ब्रँड CE आणि EN 149:2001+A1:2009 FFP2 R (R म्हणजे पुनर्वापरयोग्य) यांसारख्या वैयक्तिक संरक्षक उपकरणांच्या आंतरराष्ट्रीय उत्पादन मानकांचे किंवा यूएस नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर ऑक्युपेशनल सेफ्टी अँड हेल्थ (NIOSH) कडून मिळालेल्या प्रमाणपत्राचे (किंवा युरोपसाठी EN 149 FFP2) पालन करतो की नाही, कारण यामुळे हे सुनिश्चित होईल की तुमचे एअर मास्क अत्यंत कमी मायक्रॉन (>0.3 मायक्रॉन) प्रदूषकांना फिल्टर करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहेत.

भारतातील गजबजलेल्या महानगरांमधील वाढत्या प्रदूषणापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी प्रदूषणरोधक मास्कचा वापर खूप उपयुक्त ठरू शकतो. तुमचे आरोग्य आणि स्वास्थ्य टिकवून ठेवण्यासाठी, नेहमी असेच प्रदूषणरोधक मास्क निवडा जे तुम्हाला व्यवस्थित बसतील आणि जे कठोर गाळण प्रक्रिया व गुणवत्ता मानकांचे पालन करतात.