ग्लॉकोमा - प्रचलित गैरसमज आणि तथ्ये
प्रकाशित: ७ ऑगस्ट २०२४
TABLE OF CONTENTS
ग्लॉकोमाची ओळख १७ व्या शतकात सर्वप्रथम झाली आणि आता भारतीयांमध्ये अंधत्वाच्या प्रमुख कारणांपैकी हे एक आहे. अंदाजे ६८% भारतीयांना ग्लॉकोमा होण्याचा धोका आहे आणि या आजारामुळे दरवर्षी जवळपास १.२ लाख भारतीय अंध होतात.
ग्लॉकोमा म्हणजे काय आणि कोणाला धोका असतो?
ग्लॉकोमा, ज्याला 'काळा मोतिया' किंवा 'दृष्टीचा मूक चोर' म्हणूनही ओळखले जाते, ही एक अशी स्थिती आहे ज्यात डोळ्यातील वाढलेल्या दाबामुळे ऑप्टिक नर्व्हला (दृष्टी चेता) इजा पोहोचते आणि मध्यवर्ती दृष्टीवर परिणाम होतो. आपल्या डोळ्यात 'ॲक्वियस' नावाचा एक द्रव असतो, जो डोळ्यांच्या पुढील भागाचे पोषण करतो. निरोगी डोळ्यात, ॲक्वियसचे प्रमाण आणि त्यातून होणारा निचरा यांचे प्रमाण समान असते, ज्यामुळे डोळ्यातील दाब नियंत्रित राहतो. वाढत्या वयानुसार आणि इतर संबंधित आजारांमुळे, या द्रवाच्या वाहिन्या बंद होऊ शकतात, ज्यामुळे डोळ्यातील योग्य दाब बिघडतो आणि अखेरीस ऑप्टिक फायबरला (दृष्टी तंतूला) इजा पोहोचते. ग्लॉकोमा हळूहळू आपल्या परिघीय दृष्टीला इजा पोहोचवू लागतो आणि अखेरीस संपूर्ण दृष्टी जाण्याकडे नेतो.
जर तुम्हाला ग्लॉकोमाचा धोका असेल तर:
तुमचे वय ४५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक आहे
तुमच्या कुटुंबात ग्लॉकोमाचा इतिहास आहे.
तुम्हाला पूर्वी डोळ्याला दुखापत झाली आहे किंवा डोळ्याच्या आत शस्त्रक्रिया झाली आहे
तुम्हाला मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा थायरॉईडसारख्या आरोग्य समस्या आहेत.
तुम्हाला मायोपिया किंवा निकटदृष्टीचा त्रास आहे.
ग्लॉकोमाबद्दलचे गैरसमज आणि तथ्ये कोणती आहेत?
ग्लॉकोमा हा एक दुर्मिळ आजार आहे का?
ग्लॉकोमा हा दुर्मिळ आजार नाही आणि खरं तर, मोतीबिंदूनंतर लोकांमध्ये अंधत्व येण्याच्या प्रमुख कारणांपैकी हे एक आहे.
जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, जोखमीच्या घटकांवर अवलंबून, ३% ते ५% लोकांना त्यांच्या आयुष्यात ग्लॉकोमा होण्याची शक्यता असते.
वीस वर्षांच्या तरुणांना ग्लॉकोमा होऊ शकतो का?
जरी ४५ वर्षांनंतरच्या लोकांमध्ये ग्लॉकोमाचा धोका जास्त असला तरी, लहान वयात होणारा ग्लॉकोमा हा मुलांमध्ये आणि तरुण प्रौढांमध्ये आढळणारा एक सामान्य आजार आहे. जर तुमच्या कुटुंबात ग्लॉकोमाचा इतिहास असेल किंवा तुम्हाला ग्लॉकोमाचा धोका निर्माण करू शकणारे संबंधित वैद्यकीय आजार असतील, तर तुमच्या नेत्रतज्ज्ञांकडून नियमितपणे डोळ्यांची तपासणी करून घेणे उत्तम आहे.
ग्लॉकोमा बरा होऊ शकतो का?
ग्लॉकोमाला दृष्टीचा मूक चोर म्हणून ओळखले जाते, कारण दृष्टीच्या नुकसानीची कोणतीही सुरुवातीची चिन्हे आणि लक्षणे दिसत नाहीत. आणि एकदा निदान झाल्यावर, उपचाराने ही प्रक्रिया केवळ मंदावली जाऊ शकते, पण ती पूर्णपणे थांबवता येत नाही.
ग्लॉकोमा फक्त चष्मा वापरणाऱ्या लोकांनाच होतो का?
काही अभ्यासांनुसार, ज्या लोकांना निकटदृष्टी (मायोपिया) किंवा दूरदृष्टी (हायपरओपिया) यांसारखे आजार आहेत, त्यांना ग्लॉकोमा होण्याची शक्यता जास्त असते. तथापि, वय, वंश आणि इतर धोक्याचे घटक देखील ग्लॉकोमा होण्यास कारणीभूत ठरतात, त्यामुळे नियमित डोळ्यांची तपासणी करणे अत्यावश्यक ठरते.
उत्तम दृष्टी असलेल्या लोकांना ग्लॉकोमा होऊ शकतो का?
तुमची दृष्टी जरी उत्तम असली तरी, तुम्हाला ग्लॉकोमा कधीच होणार नाही याची खात्री नसते. ओपन-अँगल ग्लॉकोमा, जो जगात सर्वात सामान्य आहे, तुमच्या परिघीय दृष्टीवर परिणाम करू लागतो आणि सहसा प्रगत अवस्थेपर्यंत त्याची कोणतीही सुरुवातीची चिन्हे किंवा लक्षणे दिसत नाहीत. तुमच्या दृष्टीचा ऱ्हास होण्याची वाट न पाहता स्वतःची तपासणी करून घेणेच उत्तम.
ग्लॉकोमा असलेल्या प्रत्येकाला कालांतराने अंधत्व येते का?
जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला पहिल्यांदा ग्लॉकोमाचे निदान होते, तेव्हा त्यांची पहिली चिंता ही असते की त्यांची दृष्टी पूर्णपणे जाईल की नाही. तथापि, दृष्टी पूर्णपणे जाणे ही एक दुर्मिळ घटना आहे.
ग्लॉकोमा असताना तुम्ही तुमच्या डोळ्यांची काळजी कशी घेऊ शकता?
जर तुम्हाला ग्लॉकोमाचे निदान झाले असेल, तर तुमच्या डोळ्यांची काळजी घेण्याचे अनेक मार्ग आहेत:
गडद रंगाच्या पालेभाज्या खा
नियमित व्यायाम करा
डोळ्यांवरील दाब संतुलित करण्यासाठी उंच उशीवर झोपा.
धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा.
चहाच्या पानांत किंवा कॉफीच्या बियांत असणारे उत्तेजक द्रव्य टाळा
बाहेर असताना असा चष्मा वापरा जो तुमच्या डोळ्यांचे UVA आणि UVB किरणांपासून संरक्षण करेल.
ग्लॉकोमावर पूर्णपणे उपचार होऊ शकत नाही, परंतु सुरुवातीच्या टप्प्यात निदान झाल्यास, लक्षणे आणि परिणाम नियंत्रणात आणता येतात. जर तुम्हाला यापैकी कोणतीही लक्षणे जाणवत असतील किंवा तुमच्या कुटुंबात ग्लॉकोमाचा इतिहास असेल, तर आजच तुमच्या नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
जर तुम्हाला ग्लॉकोमाचे निदान झाले असेल, तर तुमच्या डोळ्यांची काळजी घेण्याचे अनेक मार्ग आहेत:
- गडद रंगाच्या पालेभाज्या खा
- नियमित व्यायाम करा
- डोळ्यांवरील दाब संतुलित करण्यासाठी उंच उशीवर झोपा.
- धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा.
- चहाच्या पानांत किंवा कॉफीच्या बियांत असणारे उत्तेजक द्रव्य टाळा
- बाहेर असताना असा सनग्लास वापरा जो तुमच्या डोळ्यांचे UVA आणि UVB किरणांपासून संरक्षण करेल.