उच्च रक्तदाबाबद्दल तुम्हाला माहित असणे आवश्यक असलेल्या ५ गोष्टी
प्रकाशित: १६ सप्टेंबर २०१७
उच्च रक्तदाब सामान्यतः अनेक स्पष्ट लक्षणे न दिसता, काही वर्षांत हळूहळू विकसित होतो. तुमच्या अस्वास्थ्यकर जीवनशैलीमुळे तुम्हाला उच्च रक्तदाब (HBP) होण्याची शक्यता आहे, याबद्दल तुम्ही चिंतीत आहात का?
उच्च रक्तदाबाबद्दल तुम्हाला कदाचित माहीत नसलेल्या पाच गोष्टी येथे आहेत:
१. उच्च रक्तदाब सहजासहजी लक्षात येत नाही.
भारतात उच्च रक्तदाब ही एक झपाट्याने वाढणारी महामारी असून, प्रत्येक ३ भारतीय प्रौढांपैकी एकाला याचा त्रास होतो. याला 'सायलेंट किलर' (शांतपणे जीव घेणारा) म्हटले जाते.
२. नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांमुळे उच्च रक्तदाबाचे निकष बदलले आहेत.
२०१७ मध्ये, जगातील अग्रगण्य हृदय आरोग्य संस्थांनी उच्च रक्तदाबाच्या निदानासाठी रक्तदाबाची (BP) पातळी सर्व प्रौढांसाठी १३०/८० मिमी एचजी किंवा त्याहून अधिक अशी कमी करण्याचा एकमताने निर्णय घेतला. पूर्वी ही पातळी ६५ वर्षांखालील व्यक्तींसाठी १४०/९० मिमी एचजी आणि ६५ वर्षांवरील व्यक्तींसाठी १५०/८० मिमी एचजी होती. या घोषणेचा अर्थ असा आहे की, ५५ वर्षांवरील सामान्य लोकसंख्येपैकी ७०% ते ७९% लोकांना उच्च रक्तदाबाचा संभाव्य धोका आहे (ज्यात पूर्वी निरोगी मानल्या गेलेल्यांचाही समावेश आहे). जर तुमचा रक्तदाब सध्या १३०/८० मिमी एचजी (मिलीमीटर ऑफ मर्क्युरी) पेक्षा जास्त असेल, तर त्वरित उपाययोजना करा, कारण तुम्हाला उच्च रक्तदाबाचा धोका संभवतो.
३. केवळ एका चाचणीच्या आधारावर उच्च रक्तदाबाचे निदान करू नये.
तुम्हाला माहित आहे का की दिवसाच्या वेळेनुसार तुमच्या रक्तदाबात चढ-उतार होऊ शकतो? साधारणपणे, तुमचा रक्तदाब सकाळी कमी असतो, दिवसभर वाढत जातो आणि रात्री कमी होतो. जेव्हा तुम्ही तुमचा रक्तदाब तपासून घेता, तेव्हा ही गोष्ट लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. तुमच्या उच्च रक्तदाबाच्या धोक्याबद्दल अधिक अचूक कल्पना येण्यासाठी, २४ तासांच्या कालावधीत नियमित अंतराने तुमच्या रक्तदाबाचे मूल्यांकन करावे, अशी आमची शिफारस आहे.
४. औषधे आणि आरोग्याच्या स्थितीमुळे तुमच्या रक्तदाबाच्या नोंदीमध्ये अडथळा येऊ शकतो.
काही औषधांमुळे रक्तदाब वाढू शकतो, जसे की दम्यासाठीची औषधे, गर्भनिरोधक किंवा इस्ट्रोजेनचे नियमन करणारी औषधे. वैद्यकीय चिंतेमुळे (या स्थितीला 'व्हाइट कोट सिंड्रोम' म्हणतात), स्लीप ॲप्निया, थायरॉईडच्या समस्या आणि काही दीर्घकालीन मूत्रपिंडाच्या आजारांमुळेही तुमच्या रक्तदाबात चढ-उतार होऊ शकतो. जर तुम्ही असे कोणतेही औषध घेत असाल ज्यामुळे तुमच्या रक्तदाबावर परिणाम होऊ शकतो, तर तुमच्या डॉक्टरांना याची माहिती नक्की द्या.
५. तुम्ही तुमचा रक्तदाब स्वतः तपासू शकता.
तुम्ही तुमच्या घरी आरामात रक्तदाब तपासण्याचा विचार करावा. त्यासाठी रक्तदाब तपासणारे स्व-निरीक्षण उपकरण खरेदी करावे. जर तुम्हाला उच्च रक्तदाबाचे निदान झाले असेल किंवा तुम्ही त्या मर्यादेच्या जवळ असाल, तर हे विशेषतः उपयुक्त ठरते. तथापि, हे सुनिश्चित करणे महत्त्वाचे आहे की तुम्ही खरेदी करत असलेले उपकरण कोपराच्या वर लावण्यासाठी कफ वापरते, बोटांवर आणि मनगटावर लावायचे मॉनिटर्स तितके विश्वसनीय नसतात. तसेच, पहिले रीडिंग घेण्यापूर्वी तुमचे उपकरण डॉक्टरांकडून कॅलिब्रेट करून घ्या.