5 बालपणीचे सामान्य आजार आणि त्यांचे उपचार
प्रकाशित तारीख: १० नोव्हेंबर २०२३
TABLE OF CONTENTS
पालकत्व हे एक आव्हानात्मक कार्य असू शकते, ज्यात अनेक अडचणी आणि संकटे येतात. अचानक उद्भवलेला आजार तुमच्या सहनशक्तीची कसोटी पाहतो आणि तुमच्या मुलावर उपचार करण्यासाठी सर्वोत्तम उपाययोजना कोणती, या विचाराने तुम्हाला चिंताग्रस्त आणि निराश करतो.
पालक म्हणून तुम्हाला नक्कीच आढळणाऱ्या, लहान मुलांमधील काही सामान्य आजारांची सर्वात महत्त्वाची चिन्हे आणि लक्षणे येथे दिली आहेत.
श्वसनमार्गाचे संक्रमण
सर्दी (नासोफॅरिंजायटिस), टॉन्सिल्सची सूज (अक्यूट टॉन्सिलोफॅरिंजायटिस) आणि घसादुखी (स्ट्रेप थ्रोट) हे तुमच्या मुलाला होऊ शकणारे काही सर्वात सामान्य श्वसनमार्गाचे संसर्ग आहेत. हे आजार विषाणू आणि जीवाणूंमुळे होतात, जे तुमच्या मुलाच्या श्वसनमार्गाच्या वरच्या भागावर हल्ला करतात. छातीत कफ साठणे, ग्रंथींना सूज येणे, नाक वाहणे आणि खोकला ही सामान्य लक्षणे आहेत.
हे आजार साधारणपणे सात ते दहा दिवस टिकतात. तुम्ही तुमच्या मुलाला गरम द्रव पदार्थ प्यायला देऊन त्याचा घसादुखी बरी करण्यास मदत करू शकता. तुम्ही त्याला ठराविक अंतराने कोमट मिठाच्या पाण्याने गुळण्या करायलाही देऊ शकता.
आम्ही शिफारस करतो की, स्ट्रेप थ्रोटसारख्या जिवाणू संसर्गासाठी डॉक्टरांनी लिहून दिल्याशिवाय तुम्ही तुमच्या मुलाला कोणतीही प्रतिजैविके देऊ नयेत, कारण यापैकी बहुतेक समस्या ५-१० दिवसांत आपोआप कमी होतात.
कान दुखणे
तुमचे मूल वारंवार तक्रार करत आहे का? कान दुखणेही वेदना कानातील सूज किंवा संसर्गाचे सूचक लक्षण असू शकते. कानाचा संसर्ग सहसा आतील काननलिकेत (स्विमर्स इअर) किंवा मधल्या काननलिकेत (ओटायटिस मीडिया) दिसून येतो. तुमच्या मुलाला तीव्र सर्दीचा दुष्परिणाम म्हणून किंवा सायनसमध्ये दाब वाढल्यामुळे देखील वेदना (कानापासून खालच्या जबड्यापर्यंत पसरणारी) होऊ शकते.
ओटायटिस मीडियासारखे संसर्ग साधारणपणे पहिल्या आणि दुसऱ्या वर्षातील मुलांना होऊ शकतात (सहाव्या ते अठराव्या महिन्यादरम्यान ते सर्वाधिक आढळतात) आणि याची कारणे कमी प्रतिकारशक्ती, अप्रत्यक्ष धूम्रपानाचा संपर्क आणि इतर ॲलर्जी असू शकतात. जर तुम्हाला दीर्घकाळ कानात दुखणे आणि ऐकू कमी येणे यांसारखी लक्षणे आढळल्यास, तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा अशी आम्ही शिफारस करतो.
बेहोशी (Syncope)
मेंदूला होणारा रक्तपुरवठा कमी झाल्यामुळे मुलांना कधीकधी शाळेत किंवा घरी चक्कर येऊन ते बेशुद्ध पडू शकतात (याला सिन्कोप असेही म्हणतात). हे झटके सहसा अल्पकाळ टिकणारे असतात आणि तुमचे मूल काही मिनिटांतच शुद्धीवर येते. तीव्र शारीरिक (उदा. थकवा, उन्हात व्यायाम करणे) आणि भावनिक तणावामुळे तुमचे मूल बेशुद्ध पडू शकते. बेशुद्ध पडणे हे रक्तातील साखरेची पातळी कमी होणे (हायपोग्लायसेमिया), हृदयाचे ठोके अनियमित होणे (अरिथमिया) किंवा लाल रक्तपेशींची संख्या कमी होणे (ॲनिमिया) यांचेही लक्षण असू शकते. जर तुमच्या मुलाला दीर्घकाळ चक्कर येऊन पडण्याचा किंवा झटके येण्याचा त्रास होत असेल, तर अपस्मारासाठी डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या.
त्वचेचे संक्रमण (एक्झिमा)
तुमच्या मुलाच्या जन्मानंतरच्या पहिल्या दोन वर्षांत, त्याच्या गुडघ्यांभोवती खाज सुटणारी कोरडी त्वचा आणि लाल डाग यांसारख्या त्वचेच्या समस्यांकडे लक्ष द्या, कारण ही एक्झिमा (किंवा ॲटोपिक डर्माटायटिस) ची लक्षणे असू शकतात. त्वचेला त्रास होत असताना तुमच्या मुलाने पाय जास्त खाजवू नयेत, हे सुनिश्चित करणे महत्त्वाचे आहे. लोकरीचे कपडे किंवा तीव्र साबण यांसारख्या त्रासदायक गोष्टी टाळा, कारण त्या तुमच्या मुलाच्या त्वचेतील नैसर्गिक तेल काढून टाकू शकतात.
ओल्या डायपरशी वारंवार संपर्क आल्यामुळे तुमच्या मुलाला डायपर रॅश (डायपर डर्माटायटिस) किंवा पायोडर्मा यांसारख्या बुरशीजन्य त्वचेच्या संसर्गाचा सामना करावा लागू शकतो, ज्यामध्ये खपल्या आणि लाल फोड येतात. या संसर्गांवर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार त्वचेवर लावायच्या बुरशीविरोधी क्रीमने काळजीपूर्वक उपचार करणे आवश्यक आहे.
पोटदुखी, अतिसार आणि उलट्या
पोटदुखी लहान मुलांमध्ये आढळणारी ही आणखी एक सामान्य समस्या आहे. जर तुमचे मूल दिवसातून तीनपेक्षा जास्त वेळा शौचास जात असेल आणि त्याला पातळ शौच होत असेल, तर त्याला अतिसार (डायरिया) असू शकतो. हे लक्षात घ्या की अतिसाराच्या विरुद्ध लक्षणे (आठवड्यातून तीनपेक्षा कमी वेळा शौचास होणे) बद्धकोष्ठतेचे लक्षण असू शकतात. तुमचे मूल चांगली शारीरिक स्वच्छता राखेल आणि बद्धकोष्ठता कमी करण्यासाठी फायबरयुक्त घरगुती जेवण खाईल, याची खात्री करून या समस्या टाळा. तसेच, कोणत्याही परजीवी संसर्गाला प्रतिबंध करण्यासाठी तुम्ही तुमच्या मुलाला नियमितपणे जंतनाशक औषध देणे महत्त्वाचे आहे.
सारांशतः, आपल्या मुलांना नियमितपणे हात धुण्यास शिकवणे (जेवणापूर्वी किंवा पाळीव प्राण्याला स्पर्श केल्यानंतर) तसेच आपले घर जंतूमुक्त ठेवणे यांसारख्या साध्या कृतींमुळे, तुमच्या मुलाला लहान मुलांमध्ये होणारा संसर्गजन्य आजार होण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.